» Numer 41


  »   Archiwalne numery
  »   Og這szenia drobne
  »   Reklama
  »   Prenumerata elektroniczna





Jary i porohy

    Przez kilka lat dojrzewa這 we mnie marzenie o sp造wie rzek Dniestr w kierunku Morza Czarnego.
    "Jest to rzeka w po逝dniowo-wschodniej cz窷ci Ukrainy. D逝go軼i 1360 km. Wyp造wa w Bieszczadach, w pobli簑 granicy z Polsk. W g鏎nym biegu, a po miasto Halicz, ma charakter rzeki g鏎skiej, w 鈔odkowym przecina Wy篡n Podolsk g喚boko wci皻 dolin silnie meandruj帷; w dolnym, na terenie Niziny Czarnomorskiej, osi庵a szeroko嗆 8 -16 km.


Autor z kajakiem. Przed oczyma przesuwa si czysta, niczym nieskalana ziele.

    Uchodzi do Morza Czarnego w rozleg造m limanie niedaleko Odessy".
    Tyle suchych fakt闚 podaje s這wnik geograficzny. Przewodnik po Ukrainie jest ju precyzyjniejszy.


    "Jar Dniestru - odcinek od Halicza a po Chocim mo瞠 鄉ia這 uchodzi za jeden z najpi瘯niejszych region闚 krajobrazowych Europy. S tu, opiewane przez Wincentego Pola, "brzegowiska istne mury", po kt鏎ych pnie si "zaro郵 m這da".
    Szczeg鏊nie pi瘯na jest cz窷 jaru na Podolu. R騜nica wzniesie pomi璠zy poziomem rzeki a kraw璠zi Wy篡ny Podolskiej si璕a stukilkudziesi璚iu metr闚. Tworzy prze這my i zakr皻y, p造n帷 w coraz to innym kierunku. Wysokie i skaliste brzegi stanowi 鈍ietne punkty widokowe na pradolin.


Zbocza pastwisk poci皻e s bruzdami jar闚.

    Dniestr to tak瞠 kawa historii Polski. Pocz患szy od Unii Lubelskiej w 1569r. ca豉 Ukraina znalaz豉 si w granicach Rzeczypospolitej. Panoszenie si magnat闚 ju po 30 latach wywo豉這 powstanie kozackie oraz w陰czenie si w konflikt kraj闚 o軼iennych, co w efekcie w 1680r. spowodowa這 podzia Ukrainy wzd逝 Dniepru mi璠zy Rzeczpospolit a Moskw. Podzia ten przetrwa a do rozbior闚 Polski. Mo積a wi璚 powiedzie, 瞠 przez wieki dzieje Ukrainy s dziejami Polak闚 i odwrotnie - dzieje Polski s zarazem histori Ukrainy.
    Halicz, w kt鏎ym mam rozpocz望 sp造w, zosta w 1349 r. w陰czony do Polski jako stolica odr瑿nej Ziemi Halickiej. Szybko jednak traci presti na rzecz Lwowa i Stanis豉wowa.


Dniestr przecina Wy篡n Podolsk g喚boko wci皻 dolin.

    Chocim, gdzie chc sko鎍zy pierwszy, blisko 300-kilometrowy odcinek sp造wu, zdobyli Polacy w 1615 r. Tu przy rzece do dzi osta豉 si okaza豉 forteca, kt鏎 obroni造 w 1621 r. przed stutysi璚zn armi tureck wojska polskie pod wodz Jana Karola Chodkiewicza i oddzia造 kozackie atamana Piotra Konaszewicza - Sachajdacznego. Zawarty po zwyci瘰twie rozejm ustali granic polsko-tureck na Dniestrze. T sam twierdz po 52 latach musia odbi z r彗 Turk闚 Jan Sobieski, w闚czas jeszcze hetman, ustanawiaj帷 tzw. "victori chocimsk". Tu obok, na wzg鏎zu, otoczony jarem Smotrycza, o skalnych 軼ianach si璕aj帷ych kilkudziesi璚iu metr闚 wysoko軼i, le篡 miasto - legenda i "stepowa stanica", historyczna stolica Polski - Kamieniec Podolski.
    W okresie mi璠zywojennym Dniestr stanowi granic polsko - rumu雟k, a przej軼ie graniczne w Zaleszczykach zapisuje si ucieczk rz康u polskiego na emigracj.


Halicz n. Dniestrem - ma貫, 鈍ie穎 odrestaurowane miasteczko.

    Z t wiedz i poka幡ym baga瞠m (sk豉dany kajak, namiot, 酥iw鏎, karimata, rzeczy osobiste i aparaty fotograficzne) wczesnym rankiem 2 sierpnia l康uj na kamienistym brzegu Dniestru. Naprzeciwko ma貫, 鈍ie穎 odrestaurowane miasteczko - Halicz.
    Od tego momentu "wczoraj" przestaje istnie. Ca豉 uwaga skupia si na tym, co los rzuci pod wios豉 i ods這ni kolejny zakr皻 rzeki. Przygoda i szcz窷cie staj si sekretem powodzenia. Przed oczami przesuwa si czysta, niczym nieskalana ziele. Odbite w przejrzystej wodzie s這鎍e tworzy refleksy na kamienistym dnie. Zahipnotyzowany otaczaj帷ym pi瘯nem, wyba逝szaj帷 oczy, wchodz w nowy, jeszcze niepoznany 鈍iat "mojej" rzeki, 鈍iat, kt鏎y staje si coraz bardziej fascynuj帷y. Wysokie brzegi wznosz si zielonymi 軼ianami drzew. Rzadkie, ukryte w鈔鏚 drzew wioski, wskazuj kobiety pior帷e przy brzegu. Czasami wy豉niaj si go貫, czerwone ska造 pobru盥穎ne erozyjnymi w患ozami. W zapadaj帷ym zmierzchu majestatycznie rysuj si na tle por騜owia貫go nieba.

(doko鎍zenie za tydzie)

Lech Kosakowski


1994 - 2007 © Borkow