Czas Ostrzeszowski

  » Czas Ostrzeszowski\2004 rok\Numer 36


  »   Archiwalne numery
  »   Ogłoszenia drobne
  »   Reklama
  »   Prenumerata elektroniczna





65. rocznica wybuchu II wojny światowej
OSTRZESZOWSKI BATALION OBRONY NARODOWEJ (część 1)

    W tym roku przypada 65. rocznica wybuchu II wojny światowej. Do obrony Ziemi Ojczystej na Ziemi Ostrzeszowskiej powołany został Ostrzeszowski Batalion Obrony Narodowej (OBON), którego w skrócie opiszę, jako jego żołnierz, harcerz - ochotnik, z przydziałem do zwiadu 2 Kompanii Grabowsko-Doruchowskiej, podając fakty z autopsji, wsparte publikacjami historyków.
    Poczucie zagrożenia napaści hitlerowskich Niemiec na Polskę zaczęło narastać od marca 1939 roku, kiedy Hitler wkroczył do Czechosłowacji. Wśród społeczeństwa Ziemi Ostrzeszowskiej, leżącej na zachodnich kresach Polski, w bezpośrednim sąsiedztwie niemieckiej granicy, zapanowały nastroje wyczekiwania na to, co było nieuchronne. Naród przygotowywał się do obrony. Czas upływał w niepewności.


Fot. Grażyna Nelec
Dom Stefana Borczyńskiego przy ul. Grabowskiej, gdzie od połowy do końca maja 1939 r. osadziło się dowództwo Kaliskiej Brygady Obrony Narodowej dla organizowania OBON-u.

    W maju 1939 roku został sformowany Ostrzeszowski Batalion Obrony Narodowej, dowodzony przez kpt. Józefa Waydowicza, wchodzący w skład Kaliskiej Brygady Obrony Narodowej, którą dowodził ppłk Piotr Frankowski. Ostrzeszowski Batalion podlegał 60. Pułkowi Piechoty w Ostrowie Wlkp., jako jednostka nadzorująca.
    W skład Batalionu wchodziły:
    - Kompania Ostrzeszowska, dowodzona przez por. Boćka
    - Kompania Grabowsko-Doruchowska, dowodzona przez ppor. Stefana Zabłockiego
    - Kompania Mikstacka, dowodzona przez ppor. Szajtera
    Ponadto 3 plutony karabinów maszynowych, 1 pluton zwiadowców rowerowych, 1 pluton łączności, 3 drużyny sanitarne oraz wojskowy tabor konny.
    Początkowo żołnierze Obrony Narodowej nie byli skoszarowani i objęci mobilizacją. Mieszkali w swoich domach, gdzie przechowywali sorty mundurowe i wyposażenie bez broni. Uzbrojenie było zgromadzone w wyznaczonych magazynach, zlokalizowanych w mieście i bliskiej okolicy. Na umundurowanie składał się mundur drelichowy, czapka polówka-rogatywka lub furażerka, płaszcz sukienny i buty wojskowe. Wyposażenie rozdane żołnierzom stanowiły: łopatka-saperka, maska przeciwgazowa, chlebak, menażka z niezbędnikiem, plecak, koc oraz opatrunek osobisty. Wystąpiły braki w zaopatrzeniu żołnierzy w nową polską broń. Trzeba było posługiwać się karabinami z I wojny światowej, jak francuskie KB - Lebelle lub Bertiery. Na jednego żołnierza przypadało ok. 100 sztuk amunicji i 5 granatów zaczepnych. Kompanie zostały ponadto dozbrojone w ręczne karabiny maszynowe Cheauchard i angielski Hotchikiss, a dla nich było kilka tysięcy amunicji.
    Sztab OBON-u tworzyli:
    - kpt. Józef Waydowicz - dowódca batalionu
    - 1 Kompania Ostrzeszowska: por. Bock - dowódca kompanii, ppor. Stanisław Sarnowski - dowódca 1 plutonu, ppor. Piotr Dobosz - dowódca 2 plutonu, ppor. Józef Kokot - dowódca 3 plutonu.
    - 2 Kompania Grabowsko-Doruchowska: ppor. Stefan Zabłocki - dowódca kompanii, dowódca 1 plutonu, ppor. Erwin Gross - dowódca 2 plutonu, ppor. Antoni Kaj - dowódca 3 plutonu.
    - 3 Kompania Mikstacka: ppor. Sztajer - dowódca kompanii, ppor. Jędrkowiak - dowódca 1 plutonu ppor. Piotr Perski - dowódca 2 plutonu, ppor. Leon Stasierski - dowódca 3 plutonu, ppor. Jan Morajko - dowódca plutonu zwiadu rowerowego, zawodowy oficer z 60 p. p. z Ostrowa Wlkp., nazwisko zapomniane, dowódca plutonu łączności, por. Andrzej Ledziński - dowódca plutonu sanitarnego, kpt. Kuczała z 60 p. p. z Ostrowa Wlkp. - dowódca plutonu saperów.


Ze zbiorów p. Antoniego Cieplika
Żołnierze 1 Kompanii Ostrzeszowskiej pod nadzorem zawodowych żołnierzy z 60 p. p. z Ostrowa Wlkp. podczas czyszczenia i konserwacji ręcznych karabinów, przy magazynie broni na terenie Zakładów Ceramicznych "Budy" w Ostrzeszowie.

    Na cele zakwaterowania OBON-u wyznaczono w mieście i okolicy wiele budynków dla sztabu, administracji, kwater żołnierzy, magazynów broni i amunicji oraz taboru konnego. W Ostrzeszowie i jego bliskiej okolicy były to:
    - posesja Stefana Borczyńskiego przy u. Grabowskiej. Od połowy do końca maja 1939 r. usadowiło się tu dowództwo Kaliskiej Brygady Obrony Narodowej.
    - budynek Sądu Grodzkiego przy ul. Zamkowej (obecnie Urząd Miasta). Od czerwca do połowy sierpnia urzędował tu sztab OBON-u.
    - Szkoła Powszechna nr 2 przy ul. Piastowskiej. Były tu kwatery żołnierzy zawodowych z 60 p. p. z Ostrowa Wlkp. oraz magazyn sprzętu wojskowego.
    - zabudowania p. Hendrykowskiego - narożnik Placu Borek i ul. Zielonej (obecnie Walerego Gorgolewskiego). Od maja do 31 sierpnia 1939 r. była tu kwatera plutonu saperów z 60 p. p. z Ostrowa Wlkp. Pluton trasował i nadzorował budowę rowów strzeleckich i przeciwczołgowych, zapór oraz zasieków. Mieściły się tu również stajnie dla koni wojskowych oraz wozownia taboru konnego.
    - Szkoła Powszechna w Rojowie. Tu stacjonował Sztab OBON-u w sierpniu 1939 r.
    - budynek przy Zakładach Ceramicznych "Budy" - przy drodze Ostrzeszów-Rojów. W to miejsce przeniósł się w ostatnich dniach sierpnia sztab OBON-u.
    - internat ks.ks. Salezjanów przy ul. Piłsudskiego (obecnie gen. Sikorskiego). 30 sierpnia osadził się tu sztab OBON-u przekwaterowany z "Bud".
    - budynek starego internatu ks. ks. Salezjanów przy ul. Zamkowej, był kwaterą plutonu łączności z 60 p.p. z Ostrowa Wlkp.
    Od maja do 22 sierpnia 1939 r. odbywały się szkolenia żołnierzy na tej zasadzie, że dowódcy plutonów otrzymywali od dowódców kompanii program szkolenia i na podstawie tego programu prowadzono szkolenia pojedyncze w drużynach, plutonach, a w końcu całej kompanii. Ćwiczenia odbywały się co drugą sobotę, począwszy od maja. Ćwiczenia całych kompanii zostały przeprowadzone w czerwcu i lipcu, natomiast na szczeblu batalionu - w sierpniu.
    W sierpniu 1939 r. ostrzeszowski batalion został wzmocniony dwoma batalionami 28 Pułku Piechoty z Sieradza (II i III batalion), dywizjonem 10 Pułku Artylerii Lekkiej 10 pal z Armii "Łódź", plutonem łączności i plutonem saperów z 60 p.p. z Ostrowa Wlkp. Na teren południowego odcinka Ziemi Ostrzeszowskiej skierowano także 2 szwadrony 1 Pułku Kawalerii KOP oraz lekkie czołgi rozpoznawcze (tankietki) z jednostki oznaczonej nr 91.
    Wśród żołnierzy batalionu było także ośmiu harcerzy - ochotników z 4 Drużyny Gimnazjalnej im. Kazimierza Pułaskiego i 14 Drużyny Pozaszkolnej im. ks. Ignacego Skorupki. Nie zabrakło również kilku ochotników z miejscowego Hufca Przysposobienia Wojskowego. Brali udział w pracach porządkowych, segregowaniu umundurowania i sprzętu wojskowego. Zajmowali się konserwacją broni, pełnili służbę telefoniczną, byli zaangażowani w pełnienie służby wywiadowczej. Ponadto byli zatrudnieni przy pracach kancelaryjnych, pełnili też służbę wartowniczą. Przed 23 sierpnia 1939 r. zostali wykorzystani jako gońcy, roznosząc karty powołań mobilizacyjnych żołnierzom batalionu.

Władysław Graf
/cdn./


1994 - 2007 © Borkow

in/s.cgi-i=czasostrzeszowski&r=ns.gif" tppabs="http://stat.4u.pl/cgi-bin/s.cgi?i=czasostrzeszowski&r=ns" width="1" height="1">